Budowa pomnika Ofiar Wołynia na terenie miasta Kozienice

Tragiczne wydarzenia na Wołyniu z lat 1943–1944, nazywane zbrodnią wołyńską, wciąż pozostają jedną z najboleśniejszych ran w polskiej pamięci historycznej. Przez dziesięciolecia temat ten był marginalizowany lub przemilczany – dopiero ostatnie lata przyniosły wyraźniejsze upamiętnienia w przestrzeni publicznej: pomniki, tablice, marsze pamięci, nabożeństwa. W ten ogólnopolski proces wpisuje się inicjatywa budowy pomnika Ofiar Wołynia na terenie gminy Kozienice.

Społeczny Komitet – pamięć oddolna

28 sierpnia powołano Kozienicki Społeczny Komitet Budowy Pomnika Ofiar Wołynia. To inicjatywa całkowicie oddolna, zainicjowana przez mieszkańców, działaczy społecznych oraz osoby od lat zaangażowane w przywracanie pamięci o Kresach. Celem Komitetu jest zebranie środków i doprowadzenie do wzniesienia monumentu upamiętniającego ofiary zbrodni wołyńskiej na terenie gminy Kozienice.([Facebook][1])

W swoich komunikatach członkowie Komitetu podkreślają, że pomnik ma być przede wszystkim symbolem pamięci, prawdy i szacunku dla niewinnych ofiar – kobiet, mężczyzn, dzieci, duchownych, polskich rodzin zamordowanych tylko dlatego, że byli Polakami. Ma to być miejsce modlitwy, zadumy, refleksji, ale także edukacji historycznej dla młodego pokolenia.

Dlaczego właśnie Kozienice?

Kozienice i ziemia kozienicka nie leżą na dawnych Kresach Wschodnich, ale dla wielu mieszkańców to właśnie tu po wojnie znalazły schronienie rodziny wypędzone z Wołynia i innych regionów dzisiejszej Ukrainy. Część z nich osiadła tu na stałe, inni tylko przez Kozienice przejeżdżali – jednak pamięć o rodzinnych stronach, o spalonych wsiach i zamordowanych bliskich, została.

Budowa pomnika jest więc formą symbolicznego powrotu pamięci Kresów do współczesnego miasta. To także wyraz solidarności z wszystkimi, którzy utracili swoje domy i bliskich, a przez lata nie mieli gdzie zapalić świeczki i pomodlić się za ich dusze pod jasno nazwanym, jednoznacznym znakiem pamięci.

Wpisanie w szerszy nurt upamiętnień

W ostatnich latach w Polsce powstaje coraz więcej miejsc poświęconych ofiarom zbrodni wołyńskiej. Jednym z najgłośniejszych przykładów jest monumentalny pomnik „Rzeź Wołyńska” autorstwa śp. Andrzeja Pityńskiego, odsłonięty w 2024 r. w Domostawie na Podkarpaciu. Monument, ukazujący w drastycznym, ale realistycznym symbolu skalę okrucieństwa, przyciągnął tysiące uczestników uroczystości i stał się ważnym punktem dyskusji o formach upamiętnienia tragedii.

Kozienicki pomnik będzie zapewne skromniejszy, ale wpisze się w tę samą ideę – przywracania należnego miejsca ofiarom w polskiej pamięci zbiorowej. Jego powstanie to także jasny sygnał, że pamięć o Wołyniu nie jest sprawą wyłącznie wielkich miast czy miejsc bezpośredniej kaźni, lecz dotyczy całej Polski.

Edukacja i wychowanie poprzez pamięć

Inicjatorzy budowy pomnika zapowiadają, że nie będzie on jedynie „milczącą rzeźbą”. Wokół monumentu planowane są:

• uroczystości rocznicowe 11 lipca – w rocznicę tzw. „Krwawej Niedzieli”,
• spotkania świadków historii, potomków Kresowiaków i historyków,
• działania edukacyjne dla szkół – lekcje historii, konkursy, projekty szkolne,
• modlitwy w intencji ofiar i pojednania między narodami.

Tak rozumiany pomnik ma stać się żywym miejscem pamięci, w którym historia spotyka się z teraźniejszością, a wspomnienie krzywd nie prowadzi do nienawiści, lecz do refleksji i odpowiedzialności za przyszłość.

Pamięć, która nie wyklucza dialogu

Zbrodnia wołyńska była ludobójstwem dokonanym na polskiej ludności cywilnej. Jednocześnie współczesne relacje polsko-ukraińskie, ukształtowane przez dramat II wojny, lata komunizmu oraz dzisiejszą sytuację geopolityczną, są skomplikowane. Dlatego twórcy inicjatywy podkreślają, że budowa pomnika nie jest skierowana przeciwko współczesnym Ukraińcom, lecz ma na celu nazwanie prawdy, oddanie hołdu ofiarom i przypomnienie, do czego prowadzi nienawiść etniczna i nacjonalistyczny fanatyzm.

Prawdziwe pojednanie – zarówno w wymiarze osobistym, jak i narodowym – jest możliwe tylko wtedy, gdy buduje się je na fundamencie prawdy. Pomnik ma być więc także przestrogą, by nigdy więcej nie dopuścić do podobnych zbrodni.

Rola samorządu i mieszkańców

Choć Komitet ma charakter społeczny, powodzenie całego przedsięwzięcia będzie zależeć również od współpracy z władzami miasta i gminy. Konieczne jest:

• wskazanie odpowiedniej lokalizacji – godnej rangi upamiętnienia, a zarazem dostępnej;
• uzgodnienie formy architektonicznej z miejskim planem przestrzennym i konserwatorem zabytków (szczególnie jeśli pomnik miałby stanąć w reprezentacyjnej części Kozienic);
• formalne zgody administracyjne i wsparcie organizacyjne przy uroczystościach.

Z kolei mieszkańcy mogą włączyć się nie tylko poprzez datki finansowe, ale też udział w konsultacjach dotyczących projektu, pracach organizacyjnych, tworzeniu bazy świadectw rodzinnych czy archiwaliów kresowych. To szansa na wspólnotowe doświadczenie, które zbliża ludzi wokół idei pamięci o ofiarach.

Jak może wyglądać pomnik?

Na obecnym etapie inicjatywa jest w fazie organizacyjno-koncepcyjnej. Ostateczny kształt pomnika zapewne będzie efektem konsultacji z artystami, historykami, duchowieństwem oraz mieszkańcami Kozienic. Można jednak wskazać kilka elementów, które często pojawiają się przy tego typu upamiętnieniach w Polsce:

• krzyż – jako znak wiary ofiar i symbol chrześcijańskiego przebaczenia,
• motyw ognia lub zniszczonego domu – obraz spalonej wsi, tak charakterystyczny dla zbrodni wołyńskiej,
• nazwy miejscowości kresowych – na ścianie pamięci lub tablicach,
• symboliczne postaci – kobieta z dzieckiem, rodzina, postać księdza lub żołnierza samoobrony.

Niezależnie od ostatecznego projektu, kluczowe będzie zachowanie godności i czytelności przekazu – tak, aby pomnik przemawiał zarówno do tych, którzy mają w rodzinie ofiary Kresów, jak i do młodych ludzi znających ten temat jedynie z podręczników.

Pomnik jako zadanie dla całej wspólnoty

Budowa pomnika Ofiar Wołynia w Kozienicach to nie tylko projekt infrastrukturalny. To zadanie dla lokalnej wspólnoty, która poprzez ten gest może pokazać, że pamięć o przeszłości nie jest dla niej jedynie historią z książek, ale realnym zobowiązaniem.

Jeśli inicjatorom uda się połączyć wrażliwość historyczną, odpowiedzialność za słowo i obraz oraz otwartość na dialog, Kozienice zyskają miejsce szczególne – punkt odniesienia dla wszystkich, którzy chcą modlić się, wspominać i uczyć na błędach tragicznej historii.

Pomnik Ofiar Wołynia na kozienickiej ziemi będzie wtedy nie tylko kamiennym znakiem. Stanie się sumieniem pamięci – przypomnieniem, że ofiary mają prawo do imienia, prawdy i modlitwy, a my mamy obowiązek pamiętać.

Rondo im. 1000-lecia Królestwa Polskiego w Kozienicach

W ostatnim czasie w przestrzeni publicznej miasta Kozienice pojawiła się inicjatywa nadania jednej z ważnych miejskich arterii symbolicznej nazwy „Rondo im. 1000-lecia Królestwa Polskiego”. Propozycja ta wyszła od mieszkańców zainteresowanych pielęgnowaniem tożsamości narodowej, a jej celem jest upamiętnienie wyjątkowej rocznicy związanej z dziejami państwowości polskiej.

Dlaczego właśnie taka nazwa?

Rok 1025, w którym nastąpiła koronacja Bolesława Chrobrego, jest uznawany za symboliczny początek Królestwa Polskiego – moment umocnienia suwerenności i wejścia Polski do grona europejskich monarchii. Zbliżające się tysiąclecie tego wydarzenia jest dla wielu Polaków okazją do refleksji, a także do odpowiedniego upamiętnienia historycznego dziedzictwa.

Nadanie rondu w Kozienicach nazwy odnoszącej się do tego jubileuszu:

• podkreśla znaczenie polskiej historii,
• wprowadza do miejskiej przestrzeni element edukacyjny,
• akcentuje ciągłość tradycji państwowej,
• buduje lokalną świadomość historyczną.

To również sposób na symboliczne połączenie lokalnej wspólnoty z ogólnokrajowymi obchodami rocznicowymi.

Znaczenie dla Kozienic

Kozienice od lat dbają o upamiętnianie wydarzeń i postaci związanych z historią Polski. Pojawienie się propozycji nadania rondu nazwy o tak wyrazistej i podniosłej symbolice stanowi naturalną kontynuację tego kierunku.

Wybrane rondo znajduje się w jednym z kluczowych punktów komunikacyjnych miasta, dzięki czemu jego nazwa będzie codziennie widoczna dla tysięcy mieszkańców i osób przejeżdżających przez Kozienice. To sprawia, że potencjalne nadanie mu nazwy 1000-lecia Królestwa Polskiego może mieć realny wpływ na kształtowanie pamięci zbiorowej.

Inicjatywa oddolna i głos mieszkańców

Propozycja nazwania ronda wyszła z inicjatywy społecznej i zyskała zainteresowanie mieszkańców. Wskazuje to, że w lokalnej wspólnocie istnieje potrzeba zauważania i celebrowania ważnych wydarzeń historycznych. Inicjatorzy podkreślają, że zależy im na tym, aby:

• wzmocnić edukację historyczną młodego pokolenia,
• przypominać o trwałości polskiej państwowości,
• pokazać, że Kozienice są częścią wielkiej narodowej historii.

Kontekst rocznicowy i edukacyjny

Nazwa „Rondo im. 1000-lecia Królestwa Polskiego” może stać się pretekstem do organizowania lekcji terenowych, wystaw, spotkań historycznych czy miejskich obchodów patriotycznych. Samorządy w całej Polsce coraz częściej wykorzystują nazewnictwo ulic i rond jako narzędzie polityki historycznej i edukacji obywatelskiej.

Wpisanie w miejski krajobraz rocznicy tak fundamentalnej dla dziejów Polski jest zgodne z tym trendem.

Krok w stronę uhonorowania historii

Inicjatywa nadania rondu nazwy upamiętniającej tysiąclecie Królestwa Polskiego jest wyrazem dumy z polskiego dziedzictwa oraz potrzeby pielęgnowania pamięci historycznej. To także propozycja, która może stać się punktem wyjścia do dalszych działań – uroczystości, spotkań, projektów edukacyjnych i integrujących lokalną społeczność.

Jeśli zostanie przyjęta, Kozienice zyskają w przestrzeni publicznej symboliczny znak łączący lokalność z historią narodową, a rondo stanie się miejscem, które nie tylko organizuje ruch drogowy, ale również przypomina o niemal tysiącletniej tradycji polskiej państwowości.

„Rondo Pamięci Ofiar Ludobójstwa na Kresach” rondu na skrzyżowaniu ulic Nowy Zjazd i Lotników w Warce

Grupa lokalnych sympatyków historii oraz mieszkańcy Warki występują z inicjatywą nadania rondu znajdującemu się na skrzyżowaniu ulic Nowy Zjazd oraz Lotników nazwy „Rondo Pamięci Ofiar Ludobójstwa na Kresach”. Propozycja ta ma na celu uhonorowanie ofiar tragicznych wydarzeń, które dotknęły Polaków zamieszkujących Kresy Wschodnie w latach 1939–1947.

Ludobójstwo dokonane na polskiej ludności Kresów było jednym z najbardziej dramatycznych i przemilczanych rozdziałów historii XX wieku. Tysiące rodzin straciły swoich bliskich, a ogrom cierpienia i skala zbrodni przez dekady pozostawały poza należną uwagą opinii publicznej. Inicjatorzy podkreślają, że przywracanie pamięci o tych wydarzeniach jest obowiązkiem współczesnych pokoleń.

Rondo w centrum Warki, położone na ważnym szlaku komunikacyjnym miasta, stanowi – zdaniem wnioskodawców – miejsce szczególnie odpowiednie do upamiętnienia ofiar ludobójstwa na Kresach. Codziennie korzystają z niego zarówno mieszkańcy, jak i osoby odwiedzające miasto, dzięki czemu nazwa o takim charakterze zyska szeroką widoczność i funkcję edukacyjną.

Symboliczne znaczenie inicjatywy wzmacnia fakt, że jedno ze skrzyżowanych z rondem miejsc nosi nazwę ulicy Lotników, upamiętniającej polskich lotników walczących o wolność Ojczyzny. Umieszczenie w tym miejscu nazwy odnoszącej się do ofiar ludobójstwa na Kresach tworzy spójny przekaz historyczny – łączący pamięć o bohaterach walki z pamięcią o niewinnych ofiarach.

Inicjatorzy podkreślają, że nazwa „Rondo Pamięci Ofiar Ludobójstwa na Kresach” nie jest formą politycznego stanowiska, lecz wyrazem szacunku i troski o zachowanie prawdy historycznej. Ma inspirować do refleksji, edukować oraz przypominać o losach ludzi, którzy nigdy nie doczekali się sprawiedliwości ani godnego pochówku.

W najbliższym czasie propozycja zostanie oficjalnie przekazana Radzie Miejskiej w Warce wraz z wnioskiem o wpisanie jej pod obrady. Mieszkańcy liczą, że nowa nazwa ronda stanie się ważnym i trwałym elementem przestrzeni publicznej, oddając należny hołd ofiarom jednej z największych tragedii w historii polskiego narodu.

„Rondo Pamięci Ofiar Ludobójstwa na Kresach” skrzyżowaniu ulic Kościelna – ks. Zagańczyka w Mogielnicy

Nadanie rondu nazwy „Rondo Pamięci Ofiar Ludobójstwa na Kresach” stanowi wyraz hołdu dla setek tysięcy Polaków zamordowanych na dawnych Kresach Wschodnich II Rzeczypospolitej w latach 1939–1947. Upamiętnienie tych wydarzeń jest moralnym obowiązkiem współczesnych pokoleń, zwłaszcza że wielu świadków tamtych zbrodni nie doczekało pełnego uznania ich cierpienia i odpowiedniego uhonorowania.

Ludobójstwo dokonane na polskiej ludności cywilnej — przede wszystkim na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej — było jednym z najtragiczniejszych rozdziałów naszej historii. Były to zorganizowane, masowe i brutalne mordy na bezbronnych mieszkańcach: kobietach, dzieciach, osobach starszych. Wielu z nich żyło w tradycji swoich lokalnych wspólnot, podobnych do tych, które tworzą dzisiejszą Mogielnicę i okolice. Symboliczne upamiętnienie ich losu jest formą przywracania pamięci o ludziach, którzy zostali pozbawieni nie tylko życia, ale często także grobu i możliwości zachowania o nich pamięci w miejscu ich zamieszkania.

Rondo, jako ważny i dobrze eksponowany punkt na mapie Mogielnicy, stanowi odpowiednie miejsce, aby przypominać o historii, która nie może zostać zapomniana. Nazwa ta nie dzieli — lecz łączy mieszkańców we wspólnej pamięci o ofiarach, a także edukuje młodsze pokolenia, które często nie mają świadomości skali i charakteru tamtych zbrodni.

Wybór takiej nazwy jest również spójny z ogólnopolską tendencją do przywracania pamięci o Polakach zamordowanych na Kresach oraz do oddawania im należnego miejsca w przestrzeni publicznej. Wiele samorządów podejmuje podobne inicjatywy, uznając, że lokalne społeczności mają obowiązek dbać o historyczną tożsamość i przekazywać ją kolejnym pokoleniom.

Nadanie nazwy „Rondo Pamięci Ofiar Ludobójstwa na Kresach” nie tylko uhonoruje niewinne ofiary tragicznych wydarzeń, lecz także wzbogaci przestrzeń Mogielnicy o trwały znak pamięci narodowej, pokazujący, że mieszkańcy gminy nie zapominają o tym, co stanowi część wspólnego dziedzictwa i bolesnej historii naszego narodu.

„Rondo Pamięci Ofiar Ludobójstwa na Kresach” rondu na skrzyżowaniu ulic Żołnierzy I AWP i Braterstwa Broni w Magnuszewie

W Magnuszewie istnieją miejsca, które same w sobie opowiadają historię. Do takich miejsc bez wątpienia należy skrzyżowanie ulic Żołnierzy I Armii Wojska Polskiego oraz Braterstwa Broni – nazw, które od lat przypominają o polskim wysiłku zbrojnym, o ofiarach walk i o braterstwie, jakie towarzyszyło żołnierzom w czasie II wojny światowej. To właśnie tam znajduje się rondo, które – zdaniem grupy lokalnych sympatyków historii – powinno otrzymać nazwę „Rondo Pamięci Ofiar Ludobójstwa na Kresach”.

Nazwy przebiegających tam ulic nie są przypadkowe. Ustanowiono je po to, aby w przestrzeni publicznej trwała pamięć o historii polskiego oręża oraz o wspólnocie tych, którzy walczyli o wolność Ojczyzny. Właśnie dlatego rondo położone na ich przecięciu stanowi miejsce wyjątkowo odpowiednie, wręcz naturalne, do upamiętnienia ofiar ludobójstwa na Kresach Wschodnich – tragicznego i wciąż niewystarczająco obecnego w świadomości społecznej rozdziału dziejów.

Ludobójstwo, którego w latach 1939–1947 doświadczyła polska ludność Wołynia i Małopolski Wschodniej, było jednym z najbardziej dramatycznych wydarzeń XX wieku. Setki tysięcy niewinnych osób – kobiet, dzieci, osób starszych – straciło życie w okrutnych, zaplanowanych działaniach wymierzonych w nich wyłącznie z powodu polskiej tożsamości. Wielu z nich pozbawiono nie tylko życia, ale również grobów i prawa do pamięci.

Nasza grupa sympatyków historii od lat zajmuje się popularyzacją wiedzy o lokalnych i ogólnopolskich wydarzeniach dziejowych. Organizujemy spotkania, tworzymy publikacje, zwracamy uwagę na potrzebę zachowania pamięci o tych, którzy nie mogą już o sobie opowiedzieć. Uważamy, że Magnuszew powinien włączyć się w ogólnopolskie działania na rzecz przywracania pamięci o ofiarach ludobójstwa na Kresach.

Rondo na skrzyżowaniu dwóch ulic o znaczeniu historycznym idealnie nadaje się do tego, by stać się symbolicznym miejscem pamięci. Zestawienie nazw „Żołnierzy I AWP”, „Braterstwa Broni” oraz „Pamięci Ofiar Ludobójstwa na Kresach” tworzy spójny przekaz – ukazujący pełne spektrum polskich doświadczeń: walkę, solidarność i niewinne cierpienie.

Takie nazwy w przestrzeni publicznej pełnią funkcję edukacyjną. Przypominają o wydarzeniach, które wciąż są żywe w pamięci wielu rodzin, a dla młodpwego pokolenia stają się impulsem do zadawania pytań i poznawania prawdziwej historii. Nazwa ronda nie ma charakteru politycznego – jest wyrazem szacunku, odpowiedzialności i troski o dziedzictwo narodowe.

Dlatego jako grupa sympatyków historii zwracamy się z uzasadnioną prośbą o nadanie temu rondu nazwy „Rondo Pamięci Ofiar Ludobójstwa na Kresach”. Wierzymy, że miejscowość o bogatych tradycjach historycznych, jaką jest Magnuszew, jest właściwym miejscem, by zachować pamięć o Polakach, którzy nigdy nie doczekali się sprawiedliwości.

Nadanie takiej nazwy będzie symbolicznym, trwałym i godnym aktem pamięci o tych, których losy na zawsze wpisały się w dzieje naszego narodu.

Miejsce Pamięci przy rondzie na skrzyżowaniu drogi 732 w Starej Błotnicy

W Starej Błotnicy, na newralgicznym i dobrze znanym mieszkańcom skrzyżowaniu drogi 732, powstało rondo, które ma szansę stać się nie tylko elementem poprawy bezpieczeństwa drogowego, lecz także ważnym symbolem lokalnej pamięci. Chcemy, aby to miejsce zyskało wyjątkowy, historyczny charakter poprzez nadanie mu formy Miejsca Pamięci, oddającego hołd osobom i wydarzeniom, które na trwałe zapisały się w dziejach naszej małej ojczyzny.

Rondo jest miejscem, przez które każdego dnia przejeżdżają setki mieszkańców i gości regionu. Jego centralne położenie sprawia, że idealnie nadaje się do stworzenia tam przestrzeni przypominającej o naszej historii, korzeniach oraz wartościach, które ukształtowały lokalną społeczność. Miejsce to, odpowiednio zagospodarowane, będzie nie tylko estetyczne, ale również pełne symbolicznego znaczenia.

Celem inicjatywy jest stworzenie punktu, w którym każdy – choćby na moment – będzie mógł zatrzymać wzrok i pomyśleć o tych, którzy zasługują na pamięć: bohaterach, ofiarach tragicznych wydarzeń, mieszkańcach, którzy wnieśli wkład w rozwój regionu. W świecie, w którym historia bywa zapominana, takie symbole są konieczne, by zachować ciągłość naszej tożsamości.

Rondo w Starej Błotnicy jest także miejscem naturalnie związanym z ruchem i codziennością. Dzięki temu Miejsce Pamięci będzie widoczne dla wszystkich — to sprawi, że pamięć nie będzie zamknięta w odległym zakątku, lecz stanie się częścią naszego codziennego życia.

Inicjatywa ta ma charakter otwarty, społeczny i integrujący. Chcemy, aby mieszkańcy mogli współuczestniczyć w wyborze formy upamiętnienia, zgłaszać propozycje i wspólnie tworzyć przestrzeń, która będzie źródłem dumy i refleksji. Niech rondo na drodze 732 stanie się symbolem wspólnoty, historii i odpowiedzialności za przyszłość.

Już wkrótce przedstawimy wstępną koncepcję zagospodarowania oraz dalsze kroki związane z realizacją tego projektu.

Dlaczego właśnie to rondo?

• Znajduje się w centralnej, widocznej i często uczęszczanej części Starej Błotnicy.
• Ma potencjał symboliczny i estetyczny.
• Może stać się ważnym punktem identyfikacji lokalnej.
• Pozwoli połączyć funkcję komunikacyjną z historyczno-społeczną.
• Będzie stanowić trwałe świadectwo pamięci dla przyszłych pokoleń.

Budując Miejsce Pamięci przy rondzie na skrzyżowaniu drogi 732, chcemy, aby Stara Błotnica zyskała przestrzeń, która łączy funkcjonalność z głębokim przesłaniem — pamiętać o tych, o których zapomnieć nie wolno.

Uzasadnienie nadania nazwy rondu na DK48 w Grzmiącej w gminie Wyśmierzyce

Rondo zlokalizowane przy drodze krajowej nr 48 w miejscowości Grzmiąca stanowi ważny element infrastruktury drogowej o dużym natężeniu ruchu tranzytowego. Jego dogodne położenie sprawia, że jest ono widoczne i rozpoznawalne dla kierowców podróżujących zarówno w kierunku Radomia, jak i Białobrzegów oraz Kozienic. Pomimo że rondo znajduje się w znacznej odległości od zwartej zabudowy miejscowości, jego charakter komunikacyjny i centralne położenie na ważnym szlaku drogowym czynią je miejscem szczególnym — a zarazem odpowiednim do pełnienia funkcji symbolicznej.

Proponuje się, aby rondo to stało się Miejscem Pamięci ofiar zbrodni na Kresach Wschodnich. Byłoby to upamiętnienie tragicznej historii setek tysięcy Polaków, którzy padli ofiarą masowych mordów, wypędzeń, represji i systemowego niszczenia polskiej tożsamości na terenach dawnych województw: wołyńskiego, tarnopolskiego, lwowskiego, stanisławowskiego oraz innych regionów II Rzeczypospolitej.

Takie symboliczne miejsce pamięci ma szczególne znaczenie w czasach, w których świadkowie tamtych wydarzeń odchodzą, a obowiązek zachowania pamięci przechodzi na kolejne pokolenia. Rondo — infrastruktura, którą codziennie mija wielu użytkowników drogi — jest miejscem, które może stać się trwałym znakiem hołdu i przypomnienia o jednej z najboleśniejszych kart naszej historii.

Mimo iż rondo znajduje się poza obszarem gęstej zabudowy, jego usytuowanie w przestrzeni otwartej i dobrze widocznej sprzyja temu, by pełniło rolę punktu refleksji i symbolicznego przypomnienia. Właśnie takie, nieco oddalone miejsca często najlepiej oddają charakter pamięci — cichej, godnej, trwającej ponad czasem i codziennym zgiełkiem. Nadając nazwę upamiętniającą ofiary zbrodni na Kresach, rondo w Grzmiącej może stać się regionalnym znakiem sprzeciwu wobec zapomnienia oraz wyrazem szacunku dla Polaków, którzy ponieśli niewyobrażalne cierpienia.

Argumenty przemawiające za nadaniem nazwy

• Rondo znajduje się przy ważnej trasie o szerokim zasięgu komunikacyjnym.
• Jego położenie — mimo oddalenia od zabudowy — sprzyja funkcji symbolicznej i refleksyjnej.
• Może pełnić rolę trwałego miejsca pamięci o zbrodni na Kresach Wschodnich.
• Wpisuje gminę Wyśmierzyce w ogólnopolskie działania na rzecz ochrony pamięci historycznej.
• Przyczynia się do edukacji i budowania świadomości historycznej młodych pokoleń.

Gmina Wyśmierzyce, podejmując inicjatywę nadania takiej nazwy, włącza się w działania na rzecz pielęgnowania pamięci historycznej, budowania świadomości narodowej oraz oddawania hołdu tym, którzy przez lata byli pozbawieni możliwości godnego upamiętnienia.

Dlatego proponuje się, aby rondo na DK48 w miejscowości Grzmiąca otrzymało nazwę przywołującą pamięć o zbrodni na Kresach Wschodnich, stając się trwałym symbolem historii, której nie wolno zapominać.

Miejsce Pamięci przy rondzie na skrzyżowaniu ulic Powstańców Listopadowych i Kilińskiego w Lipsku

W Lipsku, na ruchliwym i strategicznym skrzyżowaniu ulic Powstańców Listopadowych oraz Kilińskiego, znajduje się rondo, które dzięki swojemu położeniu posiada wyjątkowy potencjał symboliczny. To miejsce, będące jednym z ważniejszych punktów komunikacyjnych miasta, może stać się przestrzenią, która połączy codzienny ruch mieszkańców z pamięcią historyczną, tworząc godne Miejsce Pamięci.

Rondo, jako element widoczny dla wszystkich kierowców i pieszych, doskonale nadaje się do umieszczenia symbolicznego akcentu, który będzie przypominał o wydarzeniach i osobach związanych z historią Lipska i całej ojczyzny. Szczególną wymowę ma już sama nazwa jednej z ulic – Powstańców Listopadowych – która przypomina o bohaterach walczących o wolność i niepodległość Polski.

Znaczenie lokalizacji

Położenie ronda na przecięciu ulic o tak istotnych nazwach historycznych sprawia, że miejsce to ma wyjątkową wartość symboliczną. Ulica Powstańców Listopadowych niesie ze sobą pamięć o zrywie narodowym z 1830 roku, natomiast ulica Kilińskiego przywołuje postać słynnego szewca-bohatera, uczestnika powstań, symbolu patriotyzmu i odwagi zwykłych ludzi.

Rondo znajdujące się na styku tych dwóch ulic może stać się przestrzenią, w której symbole przeszłości spotykają się w jednym punkcie miasta, tworząc naturalne miejsce do organizowania uroczystości patriotycznych i wspólnotowych.

Miejsce dla uroczystości i pamięci

Rondo jest idealnym miejscem, aby lokalni samorządowcy, mieszkańcy Lipska oraz delegacje mogły składać kwiaty podczas rocznic narodowych, lokalnych obchodów oraz wydarzeń upamiętniających bohaterów walk o wolność.

Obecnie możliwe jest ustawienie w tym miejscu pamiątkowej tabliczki lub symbolicznego elementu, który będzie pierwszym krokiem w kierunku stworzenia pełnoprawnego Miejsca Pamięci. Z czasem rondo może zostać wyposażone w obelisk, głaz pamiątkowy, elementy symboliczne lub artystyczne, które podkreślą jego znaczenie.

Dlaczego rondo w Lipsku ma wyjątkowy charakter?

• Znajduje się w jednej z najbardziej uczęszczanych części miasta.
• Łączy dwie ulice o ogromnym ładunku historycznym i symbolicznym.
• Może stać się miejscem uroczystości patriotycznych oraz składania kwiatów.
• Jest doskonale widoczne dla mieszkańców i osób przejezdnych.
• Jego przestrzeń pozwala na stopniowy rozwój — od tabliczki po trwały symbol pamięci.
• Wpisuje się w potrzeby lokalnej społeczności, która pragnie godnie upamiętniać historię.

Rondo jako przyszłe serce pamięci Lipska

Utworzenie Miejsca Pamięci przy rondzie na skrzyżowaniu ulic Powstańców Listopadowych i Kilińskiego będzie wyrazem szacunku dla polskich bohaterów oraz tych, którzy na przestrzeni dziejów walczyli o niepodległość i wolność. To także sposób na wzmocnienie lokalnej tożsamości oraz pokazanie, że Lipsko dba o swoje dziedzictwo i pragnie przekazać je kolejnym pokoleniom.

Symbol umieszczony na rondzie — choćby skromny na początku — może stać się ważnym punktem pamięci w mieście, miejscem refleksji, jedności i patriotyzmu. To przestrzeń, która będzie żyła w sercach mieszkańców i przypominała im każdego dnia o wartościach, które budują wspólnotę.

Miejsce Pamięci przy rondzie na skrzyżowaniu drogi 733 obok kościoła św. Jana Chrzciciela w Tczowie

W Tczowie, tuż przy kościele św. Jana Chrzciciela, znajduje się rondo będące jednym z najbardziej rozpoznawalnych i centralnych punktów gminy. Jego położenie na skrzyżowaniu drogi 733 sprawia, że codziennie przejeżdżają tędy setki mieszkańców oraz osób odwiedzających okoliczne miejscowości. Dzięki swojej wielkości i widoczności rondo to posiada wyjątkowy potencjał, aby stać się Miejscem Pamięci o istotnym znaczeniu lokalnym i edukacyjnym.

W przeciwieństwie do wielu mniejszych rond, które mogą pełnić jedynie rolę symboliczną, rondo w centrum Tczowa jest na tyle duże i odpowiednio ukształtowane, że umożliwia umieszczenie dodatkowych elementów informacyjnych. Z tego względu proponuje się, aby poza nadaniem nazwy, ustawiono tam również tablicę informacyjną, która w przystępny sposób wyjaśni znaczenie nazwy ronda oraz przybliży mieszkańcom i gościom temat upamiętnienia.

Dlaczego rondo obok kościoła św. Jana Chrzciciela?

Lokalizacja ronda ma szczególny charakter — znajduje się w centrum życia społecznego i religijnego Tczowa, w miejscu symbolicznym i historycznie ważnym. Bliskość kościoła, głównego szlaku komunikacyjnego oraz pobliskich instytucji i sklepów sprawia, że jest to przestrzeń codziennie widoczna i chętnie uczęszczana.

Właśnie taka lokalizacja daje idealne warunki do popularyzowania wiedzy o wydarzeniach, osobach czy wartościach, które mają zostać upamiętnione. Widoczna i zrozumiała nazwa ronda, wsparta krótką informacją na tablicy, pozwoli skutecznie przekazać mieszkańcom przesłanie związane z pamięcią historyczną.

Tablica informacyjna jako narzędzie edukacji

Z uwagi na stosunkowo dużą przestrzeń ronda oraz jego centralne położenie, warto wzbogacić je o tablicę informacyjną dotyczącą nazwy ronda. Taka tablica mogłaby zawierać krótkie wprowadzenie historyczne, wyjaśnienie genezy nazwy oraz kontekst upamiętnienia. Dzięki temu miejsce nie będzie jedynie symbolicznym punktem na mapie — stanie się realnym narzędziem edukacji i promocji wiedzy historycznej wśród mieszkańców.

To szczególnie ważne w czasach, gdy pamięć o wydarzeniach minionych często wymaga świadomego i konsekwentnego utrwalania w przestrzeni publicznej.

Dlaczego rondo w Tczowie ma wyjątkowy potencjał?

• Jest to centralny i bardzo dobrze widoczny punkt gminy — codziennie mijany przez wielu mieszkańców.
• Znajduje się przy kościele św. Jana Chrzciciela, miejscu szczególnie ważnym dla lokalnej społeczności.
• Jego duża powierzchnia pozwala na bezpieczne ustawienie tablicy informacyjnej.
• Nadanie nazwy i umieszczenie tablicy umożliwi popularyzację wiedzy historycznej.
• Rondo może stać się miejscem składania kwiatów podczas uroczystości patriotycznych.
• To lokalizacja, która łączy funkcję komunikacyjną z edukacyjną i symboliczną.

Rondo jako trwały symbol pamięci

Nadanie nazwy oraz wyposażenie ronda w Tczowie w tablicę edukacyjną stworzy przestrzeń, która będzie łączyć codzienność z historią. Miejsce to ma potencjał, by stać się ważnym punktem uroczystości, spotkań i lokalnych obchodów patriotycznych. Dzięki takiemu rozwiązaniu pamięć o wydarzeniach i osobach zasługujących na upamiętnienie pozostanie żywa i widoczna w świadomości mieszkańców.

Rondo na skrzyżowaniu drogi 733 przy kościele św. Jana Chrzciciela może stać się jednym z najważniejszych symboli pamięci w gminie Tczów — miejscem, które nie tylko upamiętnia, ale także uczy i wzmacnia lokalną tożsamość.

Miejsce Pamięci przy rondzie na skrzyżowaniu DK12, ulicy Pionkowskiej oraz ulicy Armii Krajowej w Zwoleniu

W Zwoleniu, w miejscu o strategicznym znaczeniu komunikacyjnym i symbolicznym, znajduje się rondo usytuowane na skrzyżowaniu drogi krajowej 12, ulicy Pionkowskiej oraz ulicy Armii Krajowej. To jeden z najbardziej rozpoznawalnych węzłów miejskich – punkt, który łączy ruch tranzytowy z codziennym życiem mieszkańców. Dzięki swojemu wyeksponowanemu położeniu rondo to ma szczególny potencjał, aby stać się Miejscem Pamięci ważnym zarówno dla gminy Zwoleń, jak i całego regionu.

Rondo to, codziennie mijane przez setki kierowców, rowerzystów i pieszych, jest idealną przestrzenią, w której pamięć o wydarzeniach historycznych może być stale obecna w świadomości mieszkańców. To miejsce, które – dzięki swojej funkcji i położeniu – w naturalny sposób sprzyja popularyzowaniu wiedzy, patriotyzmowi oraz refleksji nad historią.

Symboliczne połączenie trzech ulic

Szczególną wymowę nadaje temu miejscu układ ulic, które je tworzą. Droga krajowa 12 jest ważnym szlakiem komunikacyjnym o ponadregionalnym znaczeniu, ulica Pionkowska prowadzi w kierunku rozwijających się obszarów gminy, a ulica Armii Krajowej nosi nazwę jednego z najważniejszych symboli polskiego podziemia i walki o wolność. Takie połączenie nadaje rondzie charakter silnie związany z polską historią i tradycją.

Stworzenie w tym miejscu punktu pamięci podkreśliłoby wyjątkowość skrzyżowania, w którym materialnie łączy się współczesny ruch drogowy z historycznym przekazem i wartościami, które kształtowały polską państwowość.

Rondo jako przestrzeń upamiętnienia

Dzięki swojej wielkości i doskonałej widoczności, rondo na DK12 w Zwoleniu daje możliwość umieszczenia symbolicznego elementu pamięci – może to być dedykowana tabliczka, głaz pamiątkowy lub inna forma, która nie zaburzy funkcji komunikacyjnej ronda, a jednocześnie umożliwi organizację uroczystości i składanie kwiatów.

Takie rozwiązanie pozwoliłoby na godne uczczenie rocznic narodowych oraz lokalnych obchodów, szczególnie tych związanych z historią polskiego podziemia, bohaterami Armii Krajowej oraz tragicznymi wydarzeniami, które ukształtowały losy II Rzeczypospolitej.

Dlaczego rondo w Zwoleniu ma wyjątkowy potencjał?

• Leży w jednym z najważniejszych punktów komunikacyjnych regionu – na DK12.
• Łączy drogi prowadzące do Pionek, Radomia, Lipska i Puław, zapewniając ogromną widoczność i rozpoznawalność.
• Znajduje się na ulicy Armii Krajowej, co dodaje miejscu silnego ładunku historycznego.
• Może stać się przestrzenią lokalnych i regionalnych uroczystości patriotycznych.
• Daje możliwość ustawienia tablicy informacyjnej wyjaśniającej znaczenie nazwy ronda.
• Tworzy trwały, codziennie widoczny symbol pamięci w centrum Zwolenia.

Rondo jako nowoczesne Miejsce Pamięci

W świecie, w którym pamięć historyczna coraz częściej wymaga nowej formy ekspozycji, takie miejsce jak rondo na DK12 w Zwoleniu może odegrać ważną rolę. Jest to przestrzeń, która łączy ruch, nowoczesność i historię, pozwalając na upamiętnienie w formie widocznej i trwałej, a zarazem nienachalnej.

Nadanie symbolicznej nazwy oraz ustawienie tablicy informacyjnej stworzy miejsce, które nie tylko przypomina o przeszłości, lecz także edukuje i integruje lokalną społeczność wokół wspólnych wartości.

Rondo na skrzyżowaniu DK12, ul. Pionkowskiej oraz ul. Armii Krajowej ma szansę stać się jednym z najważniejszych symbolicznych punktów Zwolenia – miejscem, w którym historia i współczesność spotykają się w sposób godny, widoczny i znaczący.

Inicjatywa nadania nazwy „Rondo Pamięci Ofiar Ludobójstwa na Wołyniu” w Radomiu

W Radomiu pojawiła się nowa inicjatywa społeczna dotycząca upamiętnienia jednej z najtragiczniejszych kart polskiej historii XX wieku. Grupa mieszkańców oraz środowisk patriotycznych zwróciła się z propozycją nadania nazwy nowo powstałemu rondu na skrzyżowaniu ulic Zbrowskiego, Żeromskiego i Lubelskiej (tzw. Wiadukt). Sugerowana nazwa — „Rondo Pamięci Ofiar Ludobójstwa na Wołyniu” — ma stać się symbolem hołdu dla Polaków, którzy zginęli w wydarzeniach lat 1943–1945.

Dlaczego właśnie taka nazwa?

Rok 2025 był pierwszym, w którym w całej Polsce obchodzono nowe święto państwowe — Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa na Wołyniu, przypadający na 11 lipca. Ustanowienie tego dnia stanowiło odpowiedź na potrzebę zachowania pamięci o setkach tysięcy niewinnych ludzi zamordowanych na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej. To wydarzenia, które odcisnęły trwałe piętno na historii polskiego narodu i przez dekady były tematem trudnym, często przemilczanym w przestrzeni publicznej.

Inicjatorzy wniosku podkreślają, że nadanie imienia ofiar Wołynia jednemu z ważnych punktów komunikacyjnych Radomia ma wartość zarówno symboliczną, jak i edukacyjną. W ich ocenie rondo mogłoby przypominać mieszkańcom o konieczności pielęgnowania pamięci historycznej oraz wartościach, które od pokoleń budowały polską tożsamość — prawdzie, sprawiedliwości i solidarności.

Utrwalanie pamięci w przestrzeni publicznej

Wnioskodawcy zwracają uwagę, że nazwane w ten sposób rondo stałoby się widocznym na co dzień elementem miejskiego krajobrazu, dzięki czemu pamięć o ofiarach mogłaby trwać nie tylko w rocznicowe dni, ale przez cały rok.

Przestrzeń publiczna — ulice, ronda, skwery — to jedno z kluczowych narzędzi budowania lokalnej i narodowej świadomości historycznej. Nadanie takiego imienia nie wymaga wielkich nakładów, a jednocześnie niesie silny przekaz. Jest wyrazem szacunku dla tragicznie zmarłych oraz formą symbolicznego odtworzenia pamięci o tamtych wydarzeniach w miejscu często odwiedzanym przez mieszkańców.

Gest wobec przeszłości i przyszłych pokoleń

Jak podkreślają autorzy inicjatywy, celem nie jest jedynie upamiętnienie przeszłości, ale również działanie na rzecz przyszłych pokoleń. Nazwa ronda ma przypominać, że pamięć historyczna jest fundamentem budowania odpowiedzialnego społeczeństwa — takiego, które rozumie swoje dzieje i potrafi wyciągać z nich wnioski.

To również wyraz solidarności z rodzinami ofiar oraz tych wszystkich, którzy od lat walczą o godne upamiętnienie tragicznych wydarzeń na Wołyniu.

Nadanie nazwy „Rondo 1000-lecia Królestwa Polskiego” nowemu rondu w Siczkach

W miejscowości Siczki powstało nowe rondo, które stało się ważnym elementem lokalnej infrastruktury drogowej oraz codziennej komunikacji mieszkańców gminy Jedlnia-Letnisko i okolic. W związku z jego wyeksponowanym położeniem oraz symbolicznym znaczeniem, lokalna społeczność wysuwa propozycję nadania temu miejscu nazwy „Rondo 1000-lecia Królestwa Polskiego”.

Nazwa ta ma podkreślić ciągłość i bogactwo tysiącletniej historii państwa polskiego, zwracając uwagę zarówno mieszkańców, jak i odwiedzających region na wyjątkowy dorobek kulturowy, polityczny oraz duchowy, który towarzyszył Polsce od momentu ukształtowania się monarchii i pierwszych struktur państwowych.

Symboliczne znaczenie nazwy

Wybór nazwy „1000-lecia Królestwa Polskiego” nie jest przypadkowy. Odnosi się bezpośrednio do fundamentów polskiej państwowości, które zaczęły się kształtować wraz z chrztem Polski oraz umocnieniem pozycji pierwszych Piastów. To także przypomnienie, że współczesna Polska jest spadkobierczynią wielowiekowej tradycji, opartej na suwerenności, kulturze chrześcijańskiej oraz wartościach budowanych przez całe pokolenia Polaków.

Rondo o takiej nazwie stanowiłoby żywy symbol pamięci o korzeniach i tradycji naszego państwa, widoczny dla każdego, kto korzysta z tego ważnego węzła komunikacyjnego.

Dlaczego warto nadać taką nazwę rondu w Siczkach?

• Podkreślenie lokalnej i narodowej tożsamości. Nazwa łączy przestrzeń publiczną z historią, która jest fundamentem państwowości polskiej.
• Upamiętnienie tysiącletniego dorobku. To sposób na uhonorowanie wydarzeń i postaci, które ukształtowały nasze państwo.
• Widoczność i rozpoznawalność. Rondo w Siczkach jest intensywnie użytkowane, dzięki czemu nazwa będzie codziennie przypominała o historycznym dziedzictwie.
• Wzmocnienie walorów edukacyjnych. Symboliczna nazwa może inspirować młodsze pokolenia do poznawania dziejów Polski.
• Spójność z tradycją regionu. Gmina od lat aktywnie pielęgnuje pamięć historyczną, a nadanie takiej nazwy idealnie wpisuje się w tę działalność.
• Budowanie dumy lokalnej społeczności. Nazwa stanowi podkreślenie polskiego dziedzictwa i poczucia wspólnoty, z którego mieszkańcy mogą być dumni.

Rondo jako przestrzeń symboliczna

Nowo powstałe rondo w Siczkach nie jest jedynie elementem infrastruktury – może stać się miejscem, które swoim nazewnictwem wnosi do przestrzeni publicznej wymiar patriotyczny i historyczny. Umieszczenie tablicy z nazwą „Rondo 1000-lecia Królestwa Polskiego” byłoby nie tylko gestem upamiętnienia, lecz także wyrazem poszanowania dla ważnego etapu rozwoju narodowej tożsamości.

To również szansa, by w centrum lokalnej komunikacji znalazł się symbol przypominający o ciągłości polskiej państwowości, o wyzwaniach jej historii oraz o wielowiekowym dorobku, który mieszkańcy regionu chcą pielęgnować i przekazywać kolejnym pokoleniom.

Podsumowanie

Nadanie nowemu rondu w Siczkach nazwy „Rondo 1000-lecia Królestwa Polskiego” jest propozycją łączącą praktyczny element infrastruktury z głębokim przesłaniem historycznym. To szansa na stworzenie symbolu, który codziennie będzie przypominał o tysiącletniej tradycji polskiej państwowości, budując dumę lokalnej społeczności i wzmacniając świadomość jej dziedzictwa.

Rondo na skrzyżowaniu ul. Wareckiej, Ogrodowej i Konopnickiej w Jedlińsku

W miejscowości Jedlińsk, na jednym z kluczowych skrzyżowań lokalnych dróg — ulic Wareckiej, Ogrodowej i Konopnickiej — znajduje się rondo stanowiące ważny punkt komunikacyjny oraz codziennie użytkowane miejsce przez mieszkańców i osoby przejeżdżające przez centrum miejscowości. Dzięki swojej widoczności i strategicznemu położeniu rondo to ma szczególny potencjał, aby stać się przestrzenią symboliczną, podkreślającą wrażliwość lokalnej społeczności na dziedzictwo historyczne i narodową pamięć.

Z tego powodu proponuje się, aby rondo otrzymało nazwę o charakterze patriotycznym i historycznym — nazwę, która nada temu miejscu dodatkowy wymiar, a jednocześnie będzie pełnić rolę edukacyjną i tożsamościową dla mieszkańców Jedlińska.

Rondo jako przestrzeń pamięci

Skrzyżowanie trzech ważnych ulic sprawia, że rondo jest jednym z najlepiej rozpoznawalnych punktów Jedlińska. Każdego dnia mijają je setki osób — pieszych, kierowców, mieszkańców jadących do pracy, szkoły czy pobliskich instytucji. To sprawia, że nawet niewielki akcent w postaci nazwy o wymiarze historycznym może mieć ogromny zasięg symboliczny.

Nadanie rondu odpowiedniego imienia pozwala przekształcić zwykły element infrastruktury w miejsce niosące w sobie przekaz — przypomnienie o wartościach, wydarzeniach lub postaciach, które kształtowały polską historię i tożsamość.

Dlaczego rondo w Jedlińsku jest idealnym miejscem na takie upamiętnienie?

• Znajduje się w centralnym punkcie ruchu lokalnego — widoczne i uczęszczane każdego dnia.
• Łączy trzy ulice, stanowiąc jednocześnie symboliczny „węzeł”, który można powiązać z wartościami historycznymi.
• Może stać się przestrzenią codziennego przypominania o ważnych wydarzeniach i tradycjach.
• Nazwa ronda będzie widoczna dla mieszkańców, gości, turystów i osób przejeżdżających przez gminę.
• Takie nazwy wzmacniają lokalną wrażliwość patriotyczną oraz budują tożsamość wspólnoty.
• Upamiętnienie w przestrzeni publicznej ma trwały charakter i oddziałuje na kolejne pokolenia mieszkańców.

Znaczenie dla lokalnej społeczności

Rondo na skrzyżowaniu ulic Wareckiej, Ogrodowej i Konopnickiej może stać się miejscem, które symbolicznie łączy codzienne życie mieszkańców z refleksją nad historią naszego kraju. Tego typu inicjatywy nie tylko oddają hołd tradycji, ale również zachęcają do pogłębiania wiedzy o przeszłych wydarzeniach, które ukształtowały naszą tożsamość narodową.

Nadanie imienia rondu w Jedlińsku to gest, który podkreśla, że lokalna społeczność pragnie pielęgnować pamięć historyczną i przekazywać ją kolejnym pokoleniom — nie w sposób odświętny, lecz codzienny, widoczny i obecny w przestrzeni wspólnej.

Podsumowanie

Rondo na skrzyżowaniu ul. Wareckiej, Ogrodowej i Konopnickiej ma szansę stać się symbolem łączącym nowoczesną infrastrukturę z wartościami i pamięcią historyczną. Nadanie mu właściwej nazwy pozwoli wprowadzić do przestrzeni Jedlińska trwały akcent tożsamościowy, który będzie przypominał o szacunku dla dziedzictwa narodowego i wspólnej historii mieszkańców gminy.

„Rondo Pamięci Ofiar Ludobójstwa na Kresach” rondu w miejscowości Żdżary przy drodze wojewódzkiej 707

Nadanie rondu w miejscowości Żdżary nazwy „Rondo Pamięci Ofiar Ludobójstwa na Kresach” jest wyrazem hołdu dla setek tysięcy Polaków zamordowanych na Kresach Wschodnich II Rzeczypospolitej w latach 1939–1947. Tragedia ta – obejmująca masowe, brutalne i systematyczne mordy na polskiej ludności cywilnej – należy do najboleśniejszych wydarzeń w historii naszego narodu. Wiele ofiar do dziś nie ma godnych miejsc upamiętnienia, a liczne rodziny zostały pozbawione grobów swoich bliskich. Samorządy lokalne mają moralny obowiązek pielęgnować pamięć o tych, których życie zostało w sposób okrutny przerwane.

Lokalizacja w Żdżarach, przy jednej z głównych arterii regionu – drodze wojewódzkiej nr 707 – jest miejscem szczególnie odpowiednim do uhonorowania tej pamięci. Rondo stanowi czytelny punkt orientacyjny, codziennie mijany przez mieszkańców oraz osoby podróżujące przez powiat grójecki. Nadanie mu nazwy o tak znaczącym charakterze zapewni szeroką widoczność pamięci o ofiarach i będzie symbolicznym znakiem troski całej społeczności o zachowanie prawdy historycznej.

Wybór tej nazwy ma również wymiar edukacyjny. Przypomina o dramacie polskiej ludności na Kresach Wschodnich, o utraconych domach, społecznościach i dorobku pokoleń. Jednocześnie podkreśla, jak ważna jest świadomość historyczna i odpowiedzialność za przekazywanie jej następnym pokoleniom. Tego typu upamiętnienia pełnią funkcję nie tylko symboliczną, ale także integrującą – wspólna pamięć narodowa stanowi fundament tożsamości lokalnych wspólnot.

Dodatkowo nadanie nazwy „Rondo Pamięci Ofiar Ludobójstwa na Kresach” wpisuje się w ogólnopolski trend przywracania należnego miejsca w przestrzeni publicznej tragedii Polaków zamordowanych na Wołyniu oraz w Małopolsce Wschodniej. Coraz więcej miast i gmin decyduje się na podobne działania, aby oddać hołd pomordowanym i wyrazić sprzeciw wobec zapomnienia ich losu.

Upamiętnienie to nie jest aktem politycznym ani dzielącym – przeciwnie, jest przejawem troski o wspólne dziedzictwo i szacunku dla historii. Nazwa ronda w Żdżarach będzie trwałym i godnym elementem przestrzeni publicznej, który przypomni mieszkańcom i podróżnym o tragedii polskich rodzin na Kresach, a jednocześnie będzie pielęgnował pamięć o ich ofierze.